ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟ ΦΟΙΝΙΚΕΛΑΙΟ ΠΟΥ ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ ΤΑ ΔΑΣΗ ΚΑΙ ΜΟΛΥΝΕΙ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ

Το Αμφιλεγόμενο Λάδι

Ενώ η παγκόσμια παραγωγή και χρήση φοινικέλαιου αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς, διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, προειδοποιούν ότι η αλόγιστη χρήση του απειλεί καταναλωτές και περιβάλλον. 

Οι υπερασπιστές του, από την άλλη, έχουν να αντιπαραθέσουν τα δικά τους εύλογα επιχειρήματα. Τι συμβαίνει λοιπόν με αυτό το «ιδιαίτερο» και αμφιλεγόμενο φυτικό έλαιο;Το φοινικέλαιο είναι ένα βρώσιμο φυτικό λάδι που εξάγεται από τον καρπό του φοινικόδεντρου Elaeis guineensis. Χρησιμοποιείται ως τρόφιμο πάνω από 5000 χρόνια και παράγεται κατά κύριο λόγο στην Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς και σε περιοχές της Νότιας Αμερικής με πολύ χαμηλό κόστος παραγωγής και μεγάλη αποδοτικότητα καλλιεργειών (ένα εκτάριο καλλιέργειας αποδίδει 6 φορές περισσότερο λάδι από ότι η ίδια ποσότητα ελαιοκράμβης). Η αυξανόμενη χρήση του στη βιομηχανία τροφίμων οφείλεται στο χαμηλό του κόστος, τις πολλαπλές του χρήσεις και την υψηλή του ανθεκτικότητα απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες και κυρίως στην οξείδωση κατά το τηγάνισμα. Από το 2007 και πλέον, το φοινικέλαιο καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην παραγωγή φυτικών ελαίων παγκοσμίως. Η κατανάλωση του φοινικέλαιου αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο και τα στοιχεία της WWF δείχνουν ότι, από τα 50 εκατομμύρια τόνους το 2011, θα φτάσει τα 77 εκατομμύρια τόνους το 2050.Το φοινικέλαιο χρησιμοποιείται παγκοσμίως ως μαγειρικό λάδι, με τη μορφή μαργαρίνης καθώς και στη ζαχαροπλαστική. Ένα στα 10 προϊόντα που συναντάμε στα ράφια των σούπερ μάρκετ της Ευρώπης (και μερικές φορές έως 5 στα 10 προϊόντα, ανάλογα με τη χώρα) έχει παρασκευαστεί με φοινικέλαιο: μπισκότα, σοκολάτες, κέικ, πατατάκια, παγωτά, μαργαρίνες, μαγιονέζες, είναι μερικές μόνο από τις τροφές που περιέχουν το επίμαχο λάδι, παράγωγα του οποίου χρησιμοποιούνται επίσης σε καλλυντικά, σαπούνια και απορρυπαντικά. Οι παρασκευαστές τροφίμων επιλέγουν το φοινικέλαιο λόγω της ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, καθώς απαιτεί μικρή έως καθόλου υδρογόνωση και παρατείνει το χρόνο ζωής των προϊόντων. Για να έχουν τέτοια πλεονεκτήματα άλλα φυτικά έλαια, όπως το ηλιέλαιο ή το σπορέλαιο, απαιτείται μεγαλύτερο κόστος και περισσότερη επεξεργασία.Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η χαμηλή τιμή και οι ιδιότητές του καθιστούν το φοινικέλαιο ιδιαίτερα ελκυστικό και δημοφιλές στην επεξεργασία τροφίμων, εντούτοις εδώ και δύο δεκαετίες έχει προκληθεί πολύς θόρυβος και διαμάχη γύρω από αυτό το φυτικό έλαιο. Οι μεγαλύτεροι προβληματισμοί εκφράζονται για τις επιπτώσεις του στην υγεία αλλά και στο περιβάλλον. Η σύνθεση του φοινικέλαιου μοιάζει περισσότερο με εκείνη του ζωικού λίπους παρά με τη σύνθεση του φυτικού ελαίου καθώς περιέχει κορεσμένο λίπος σε ποσοστό περίπου 48%. Περιέχει, επίσης, και υψηλό ποσοστό του μονοακόρεστου ελαϊκού οξέος (37%). Ισχυροί επιστημονικοί φορείς της Ευρώπης και των ΗΠΑ, όπως το Κέντρο Επιστήμης για το Δημόσιο Συμφέρον (Center for Science in the Public Interest) τονίζουν ότι, με βάση τις μετα-αναλύσεις, η υπερβολική πρόσληψη παλμιτικού οξέος (το βασικό κορεσμένο λίπος στο φοινικέλαιο) συμβάλλει στις καρδιοπάθειες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, το ινστιτούτο “The National Heart, Lung and Blood Institute”, καθώς και άλλες διεθνείς υγειονομικές αρχές πιέζουν για την ελάττωση της κατανάλωσης φοινικέλαιου, δηλώνοντας ότι υπάρχουν πειστικά στοιχεία περί αυξημένου κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων. Μάλιστα, τo ινστιτούτο “National Institute of Health” του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ συμπέρανε το 2006 ότι το φοινικέλαιο δεν είναι ένα ασφαλές υποκατάστατο για τα τρανς λιπαρά (μερικώς υδρογονωμένα λίπη) που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων καθώς έχει την ίδια επιβλαβή επίδραση στα επίπεδα της LDL χοληστερόλης και της απολιποπρωτεΐνης Β.Ωστόσο, υπάρχει και ο αντίλογος των οπαδών του προϊόντος, που το θεωρούν μια καλή εναλλακτική λύση σε σχέση με τα επικίνδυνα τρανς - λιπαρά και επικαλούνται μελέτες σύμφωνα με τις οποίες το φοινικέλαιο, αν και έχει υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, δεν αυξάνει τα επίπεδα της κακής χοληστερόλης (LDL) στο αίμα, χωρίς ωστόσο να εξετάζουν τις συνολικές επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή λειτουργία. Επίσης, ναι μεν το φοινικέλαιο είναι πλούσιο σε κορεσμένο λίπος, αλλά περιέχει και σε ποσοστό 40% το μονοακόρεστο ελαϊκό οξύ και είναι ευρέως γνωστό ότι οι Μεσογειακοί πληθυσμοί που καταναλώνουν υψηλές ποσότητες ελαιολάδου (υψηλή περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ) έχουν χαμηλά επίπεδα θνησιμότητας από καρδιοπάθειες. Επιπρόσθετα, το φοινικέλαιο είναι πλούσιο σε ισχυρά αντιοξειδωτικά καροτενοειδή (εξού και το χαρακτηριστικό σκούρο κόκκινο χρώμα του), όπως το α- και β-καροτένιο, το λυκοπένιο και τουλάχιστον 10 ακόμα καροτένια, ενώ παράλληλα το αντιοξειδωτικό του «δυναμικό» περιλαμβάνει τοκοφερόλες, τοκοτριενόλες (είδη Βιταμίνης Ε) και συνένζυμο Q10.Ωστόσο, αν και αναγνωρίζονται τα οφέλη που μπορεί το φοινικέλαιο να έχει για την υγεία, εντούτοις είναι δεδομένο ότι στον καταναλωτή δύσκολα φτάνει φοινικέλαιο που δεν έχει υποστεί έντονη επεξεργασία. Αποτέλεσμα της επεξεργασίας είναι η απώλεια πολλών από τα θρεπτικά συστατικά που ενυπάρχουν φυσιολογικά στο έλαιο ενώ επιβαρύνεται και η διαδικασία της πέψης του. Άλλωστε, το φοινικέλαιο δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιείται μετά από ένα τηγάνισμα, καθώς έχει βρεθεί ότι υπάρχει απώλεια των καροτενοειδών του σε ποσοστό άνω του 70%.Πέρα, όμως, από την αντιπαράθεση για την κατανάλωση του φοινικέλαιου, η ίδια η καλλιέργεια του φοινικόδεντρου τείνει να εξελιχθεί σε οικολογικό εφιάλτη. Η παραγωγή του φοινικέλαιου καταγράφεται ως αιτία σημαντικής και συχνά μη αναστρέψιμης καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος. Η αυξημένη ζήτηση έχει οδηγήσει στην αποψίλωση τροπικών δασών, ώστε να δημιουργηθούν οι εκτάσεις για μονοκαλλιέργειες φοίνικα. Αποτέλεσμα είναι η καταστροφή οικοσυστημάτων με τρομακτικούς ρυθμούς και είδη όπως ο ουραγκουτάγκος και η τίγρη της Σουμάτρας απειλούνται με εξαφάνιση. Παράλληλα, τεράστιες εκτάσεις γης αποξηραίνονται ή καίγονται προκειμένου να επεκταθούν οι φυτείες φοίνικα. Έτσι, μεγάλες ποσότητες άνθρακα απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα και συμβάλλουν στην επιδείνωση του φαινόμενου του θερμοκηπίου. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η Greenpeace, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την οικολογική επιβάρυνση από τις καλλιέργειες φοίνικα.Από τα παραπάνω στοιχεία καθίστανται σαφείς οι λόγοι που οι απόψεις για το φοινικέλαιο διίστανται. Πάντως, αν και πρόκειται για ένα έλαιο που έχει τα υπέρ του επιχειρήματα, οι επιβλαβείς του δράσεις και ο σχετικός οικολογικός προβληματισμός, καθώς και η επιμονή των επίσημων φορέων για προσοχή στην κατανάλωσή του θα πρέπει να αποτελέσουν και το πιο βασικό κριτήριο για τον καταναλωτή.
Dr. Λάμπρος Β. ΜελίσταςΚλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, PhD, MScΔιδάκτωρ Χαροκόπειου Πανεπιστημίου
Η αντιμετώπιση της παγκόσμιας αποδάσωσης είναι θέμα θεσμών όχι χρημάτων
Τις προκλήσεις στη χρηματοδότηση προσπαθειών για την ανάσχεση της παγκόσμιας αποδάσωσης στο πλαίσιο των κλιματικών διαπραγματεύσεων, είχε ως θέμα η εκδήλωση που οργάνωσε ο ευρωβουλευτής Κρίτων Αρσένης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.Στην ημερίδα συμμετείχαν η Επίτροπος της ΕΕ για την Κλιματική Αλλαγή, Connie Hedegaard, ο συντονιστής της Παγκόσμιας Τράπεζας για την ανάσχεση της παγκόσμιας αποδάσωσης,  Benoît Bosquet, και ο αμερικανός χρηματιστής,  Lou Munden, ειδικός σε θέματα χρηματοδότησης προσπαθειών για την αποφυγή της αποδάσωσης. Παρόντες στην ημερίδα ήταν επίσης ευρωβουλευτές από όλες τις πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς και καθηγητές αλλά και φοιτητές από ελληνικά πανεπιστήμια.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο πρόγραμμα REDD+, έναν χρηματοδοτικό μηχανισμό για την αντιμετώπιση της παγκόσμιαςαποδάσωσης που θα παίξει κυρίαρχο ρόλο στις προσπάθειες των αναπτυσσόμενων χωρών για τον περιορισμό των εκπομπών τους. Η χρηματοδότηση του θα αποτελέσει κύριο σημείο συζήτησης στις επόμενες διεθνείς διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή τον Δεκέμβριο στην Ντόχα.
Στην ημερίδα συζητήθηκαν οι βασικές προϋποθέσεις για την αποδοτική και σωστή χρήση της χρηματοδότησης του προγράμματοςREDD+, όπως είναι η ανάγκη προστασίας των συλλογικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας των ιθαγενών, ηρύθμιση της αγοράς προϊόντων όπως η σόγια και το φοινικέλαιο που συνδέονται άμεσα με την αποδάσωση , αλλά και η αποφυγή χρηματοδότησης έργων όπως φράγματα και δρόμοι.
Μετά το τέλος της συζήτησης, ο Κρίτων Αρσένης έκανε τις εξήςδηλώσεις:
«Το 60% των δεσμεύσεων των αναπτυσσόμενων χωρών για τον περιορισμό των εκπομπών τους αφορούν προγράμματα REDD+ η επιτυχία των οποίων αποτελεί κλειδί για την επίτευξη των στόχων για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής. Βασική προϋπόθεση όμως για την ορθή διαχείριση της χρηματοδότησης τέτοιων προγραμμάτων είναι η σωστή χρήση της χρηματοδότησης αυτής με τη συμμέτοχη των τοπικών κοινοτήτων. Η προστασία των συλλογικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας των ιθαγενών, η ρύθμιση της αγοράς προϊόντων όπως η σόγια και το φοινικέλαιο που συνδέονται άμεσα με την αποδάσωση αλλά και η αποφυγή χρηματοδότησης αναπτυξιακών έργων που οδηγούν σε αποδάσωση, είναι τρία συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να βοηθήσουν δραστικά στην ανάσχεση της παγκόσμιας αποδάσωσης.  Θα συνεχίσω τις προσπάθειες για την θέσπιση των μέτρων αυτών τόσο στα πλαίσια των διεθνών διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή όσο  και στην  ευρωπαϊκή  νομοθεσία.» Συνήθως τα θέματα που αφορούν στο φοινικέλαιο δεν προσελκύουν ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού. Και όμως: από το πρωί που ξυπνάμε και τρώμε το πρωινό μας μέχρι την ώρα πουβουρτσίζουμε τα δόντια μας πριν πέσουμε για ύπνο, οι περισσότεροι από εμάς καταναλώνουμε φοινικέλαιο χωρίς να το γνωρίζουμε.Πόσω μάλλον χωρίς να συνειδητοποιούμε τις επιπτώσεις της παραγωγής φοινικέλαιου στο φυσικό περιβάλλον

Ένα από τα είδη που κινδυνεύουν είναι και ο ελέφαντας της Σουμάτρα, το πλέον απειλούμενο είδος παγκοσμίως. Η αποδάσωση έχει μειώσει τον πληθυσμό τους στο μισό μέσα σε λίγα χρόνια, ενώ μόλις 2000 συνεχίζουν να επιβιώνουν στη φύση.

Ενώ τα δάση εξαφανίζονται, οι ελέφαντες αναγκάζονται να κυκλοφορούν σε φυτείες φοινίκων και αγροκτήματα, ερχόμενοι σε ευθεία αντιπαράθεση με τον άνθρωπο.
Οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης στάθηκαν δραματικές για τονελέφαντα: μεταξύ 1984 και 2009, αιχμαλωτίστηκαν 700 ελέφαντες και τοποθετήθηκαν σε καταφύγια. Οι περισσότεροι πέθαιναν στην αιχμαλωσία έως ότου παρενέβησαν οι ΜΚΟElephant Family και Sumatran Wildlife Conservation για να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσής τους.
Πολλοί ακόμα ελέφαντες βρήκαν φρικτό θάνατο από δηλητηρίαση, με το πιο πρόσφατο περιστατικό να αφορά σε δύο ζώα που βρέθηκαν νεκρά στις 3 Ιουνίου στο Εθνικό Πάρκο Τέσσο Νίλο. Εκτιμάται ότι έφαγαν ποντικοφάρμακο από μια κοντινή φυτεία φοινίκων.
Ομοίως τραγική είναι η ιστορία του μωρού ελέφαντα Ράγια (βλ. φωτογραφία) που πέθανε αιχμάλωτος από χωρικούς, οι οποίοι ζητούσαν αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκαλούν οι ελέφαντες στις φυτείες τους.
Ο ελέφαντας Ράγια και οι υπόλοιποι ίσως να ήταν ακόμα ζωντανοί, εάν οι βιότοποί τους δεν είχαν καταστραφεί.
Παρόλα αυτά η αποφυγή της κατανάλωσης προϊόντων με φοινικέλαιο δεν είναι προφανής. Κι αυτό διότι το φοινικέλαιο συχνά δεν κατονομάζεται στη λίστα των συστατικών στοιχείων, αλλά “κρύβεται” υπό τον γενικό όρο “φυτικό έλαιο” ή κάτω από τα πολλά παράγωγα προϊόντα του, όπως το θειικό άλας στα προϊόντα ομορφιάς.
Σημειώνεται ότι το φοινικέλαιο είναι λάδι που παράγεται από τον φοίνικα “Elais guineensi”. Παράγεται σε χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής καθ ς και στην Ασία. To φυσικό χρώμα του λαδιού είναι κοκκινωπό επειδή περιέχει μεγάλες ποσότητες σε βήτα-καροτένιο που αποτελεί πρόδρομο μόριο της βιταμίνης Α (το βράσιμο καταστρέφει το βήτα- καροτένιο).
Το φοινικέλαιο χρησιμοποιείται σε όλες τις βιομηχανίες τροφίμων (από την παρασκευή μπισκότων και μαργαρίνης έως και στη βιομηχανία καλλυντικών) Αποτελεί το πιο συχνό μαγειρικό λάδι για την παρασκευή έτοιμων τροφίμων στην Αμερική.


Eco News
Τα τρόφιμα που καταναλώνουμε σκοτώνουν την άγρια ζωή
Συνήθως τα θέματα που αφορούν στο φοινικέλαιο δεν προσελκύουν ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού. Και όμως: από το πρωί που ξυπνάμε και τρώμε το πρωινό μας μέχρι την ώρα πουβουρτσίζουμε τα δόντια μας πριν πέσουμε για ύπνο, οι περισσότεροι από εμάς καταναλώνουμε φοινικέλαιο χωρίς να το γνωρίζουμε.
Πόσω μάλλον χωρίς να συνειδητοποιούμε τις επιπτώσεις της παραγωγής φοινικέλαιου στο φυσικό περιβάλλον.
Το φοινικέλαιο αποτελεί βασικό συστατικό σε διάφορα προϊόντα, από δημητριακά, μπισκότα και μαργαρίνη έως σαμπουάν, κραγιόν και οδοντόκρεμες. Στην τεράστια ζήτηση για τα προϊόντα αυτά στη Δύση οφείλεται η αποψίλωση εκατομμυρίων στρεμμάτων δασών στην Ασία οδηγώντας την ενδημική πανίδα σε αφανισμό.
Ένα από τα είδη που κινδυνεύουν είναι και ο ελέφαντας της Σουμάτρα, το πλέον απειλούμενο είδος παγκοσμίως. Η αποδάσωση έχει μειώσει τον πληθυσμό τους στο μισό μέσα σε λίγα χρόνια, ενώ μόλις 2000 συνεχίζουν να επιβιώνουν στη φύση.
Το 85% των βιοτόπων του ελέφαντα της Σουμάτρα δεν είναι χαρακτηρισμένο ως προστατευόμενη περιοχή: πεδιάδες και λόφοι, οι πρώτες υποψήφιες περιοχές για υλοτομία, εξορύξεις και εγκατάσταση μονάδων χαρτοποιίας και παραγωγής φοινικέλαιου.
Ενώ τα δάση εξαφανίζονται, οι ελέφαντες αναγκάζονται να κυκλοφορούν σε φυτείες φοινίκων και αγροκτήματα, ερχόμενοι σε ευθεία αντιπαράθεση με τον άνθρωπο.
Οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης στάθηκαν δραματικές για τονελέφαντα: μεταξύ 1984 και 2009, αιχμαλωτίστηκαν 700 ελέφαντες και τοποθετήθηκαν σε καταφύγια. Οι περισσότεροι πέθαιναν στην αιχμαλωσία έως ότου παρενέβησαν οι ΜΚΟElephant Family και Sumatran Wildlife Conservation για να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσής τους.
Πολλοί ακόμα ελέφαντες βρήκαν φρικτό θάνατο από δηλητηρίαση, με το πιο πρόσφατο περιστατικό να αφορά σε δύο ζώα που βρέθηκαν νεκρά στις 3 Ιουνίου στο Εθνικό Πάρκο Τέσσο Νίλο. Εκτιμάται ότι έφαγαν ποντικοφάρμακο από μια κοντινή φυτεία φοινίκων.
Ομοίως τραγική είναι η ιστορία του μωρού ελέφαντα Ράγια (βλ. φωτογραφία) που πέθανε αιχμάλωτος από χωρικούς, οι οποίοι ζητούσαν αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκαλούν οι ελέφαντες στις φυτείες τους.
Ο ελέφαντας Ράγια και οι υπόλοιποι ίσως να ήταν ακόμα ζωντανοί, εάν οι βιότοποί τους δεν είχαν καταστραφεί.
Παρόλα αυτά η αποφυγή της κατανάλωσης προϊόντων με φοινικέλαιο δεν είναι προφανής. Κι αυτό διότι το φοινικέλαιο συχνά δεν κατονομάζεται στη λίστα των συστατικών στοιχείων, αλλά “κρύβεται” υπό τον γενικό όρο “φυτικό έλαιο” ή κάτω από τα πολλά παράγωγα προϊόντα του, όπως το θειικό άλας στα προϊόντα ομορφιάς.
Σημειώνεται ότι το φοινικέλαιο είναι λάδι που παράγεται από τον φοίνικα “Elais guineensi”. Παράγεται σε χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής καθ ς και στην Ασία. To φυσικό χρώμα του λαδιού είναι κοκκινωπό επειδή περιέχει μεγάλες ποσότητες σε βήτα-καροτένιο που αποτελεί πρόδρομο μόριο της βιταμίνης Α (το βράσιμο καταστρέφει το βήτα- καροτένιο).
Το φοινικέλαιο χρησιμοποιείται σε όλες τις βιομηχανίες τροφίμων (από την παρασκευή μπισκότων και μαργαρίνης έως και στη βιομηχανία καλλυντικών) Αποτελεί το πιο συχνό μαγειρικό λάδι για την παρασκευή έτοιμων τροφίμων στην Αμερική.

Το 85% των βιοτόπων του ελέφαντα της Σουμάτρα δεν είναι χαρακτηρισμένο ως προστατευόμενη περιοχή: πεδιάδες και λόφοι, οι πρώτες υποψήφιες περιοχές για υλοτομία, εξορύξεις και εγκατάσταση μονάδων χαρτοποιίας και παραγωγής φοινικέλαιου.

econews

ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΗΡΕΤΗΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ TΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ;

Η επιστήμη είναι ελεύθερη; 

Η επιστημονική έρευνα και τα αποτελέσματά της λογοκρίνονται; 

Απο ποιους και γιατί; 

Οι επιστήμονες υπηρετούν το καλό της ανθρωπότητας ή ιδιωτικά συμφέροντα; 

Γιατί αποκρύπτουν την αλήθεια; 

Ποιους ωφελεί ένας εδραιωμένος μύθος; 

Η αυτοθυσία είναι μια ηρωική πράξη; 

Πώς παγιδεύεται ένας επιστήμονας στα "δίχτυα του παραλόγου"; 

Αυτά είναι μερικά ερωτήματα που ανακύπτουν , καθώς διαβάζει κανείς ένα ακόμα σπουδαίο θεατρικό έργο του Μπ. Μπρεχτ. 

Κοπέρνικος-Μπρούνο-Γαλιλαίος. 

Τρεις σπουδαίοι αστρονόμοι. Τρεις τραγικές ανθρώπινες φιγούρες. Μία κοινή μοίρα. 

Ο Νικόλαος Κοπέρνικος , ο Τζορτζάνο Μπρούνο και ο Γαλιλαίος Γαλιλέι καταδικάστηκαν ως αιρετικοί από τη Ρωμαϊκή Εκκλησία λόγω της ανατρεπτικής θεωρίας τους για το ηλιοκεντρικό σύστημα, δηλαδή και οι τρεις αυτοί σπουδαίοι επιστήμονες υποστήριξαν ότι η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο. 

Ο  Μπρούνο μη αποποιούμενος τις ριζοσπατικές ιδέες του καταδικάστηκε σε θάνατο "δια πυρός" από την Ιερά Εξέταση. Αντιθέτως, ο Γαλιλαίος ,μπροστά στα βασανιστήρια της Ιερά Εξέτασης, απαρνήθηκε τις ιδέες τους και καταδικάστηκε σε "κατ'οίκον περιορισμό" χωρίς χρονικό όριο.

Το θεατρικό έργο "Η ζωή του Γαλιλαίου" του Μπ. Μπρεχτ μοιάζει μ' ένα μανιφέστο υπέρ της ελευθερίας της επιστήμης και  του ηθικού καθήκοντος του επιστήμονα να υπηρετεί το καλό ανθρωπότητας. 

Ο Γαλιλαίος αποζητά ελεύθερο χρόνο για να αφοσιωθεί στην έρευνα της αλήθειας. Αμφισβητεί κάθε εδραιωμένο μύθο  προσπαθώντας να τον ανατρέψει και να αποκαταστήσει την αλήθεια, αποδεικνύοντας την. 

Η καθεστηκυία τάξη, όμως, την οποία είναι αναγκασμένος υπηρετεί , ενδιαφέρεται αποκλειστικά για το κέρδος που θα αποκομίσει από μία νέα εφεύρεσή του και όχι για την αποκάλυψη της αλήθειας.

Γαλιλαίος: Σας λέω λοιπόν: Όποιος δεν ξέρει την αλήθεια, είναι μονάχα βλάκας. Μ'αυτός που την γνωρίζει και λέει ψέμα, είν' εγκληματίας! Έξω απ' το σπίτι μου! 

Ο Γαλιλαίος πιστεύει βαθιά στην ανθρώπινη λογική, αλλά δε θα αργήσει να καταλάβει καλά πως η ανθρώπινη λογική έχει όρια, αυτά που καλλιεργεί ο  εκάστοτε ιδεολογικός μηχανισμός της κυρίαρχης τάξης, στη συγκεκριμένη περίσταση της θρησκείας. 

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και η πλουτοκρατία που την χρηματοδοτεί αρνείται να δει την πραγματικότητα μέσα από ένα τηλεσκόπιο, αμφισβητώντας την αλήθεια που κατακτάει κανείς μέσω των αισθήσεων. 

Αρνούνται να παραδεχτούν την "κατεδάφιση" του ουράνιου θόλου της αριστοτελικής φιλοσοφίας και ενός Θεού που κατοικεί εκεί ψηλά , γιατί με αυτόν τον τρόπο τα βάσανα των φτωχών και των απόρων δε θα είχαν κανένα νόημα πια.

Γαλιλαίος: ... Πιστεύω στον άνθρωπο κι αυτό θα πει, πιστεύω στο λογικό του! Χωρίς αυτήν την πίστη δε θα είχα τη δύναμη να σηκωθώ από το κρεβάτι μου το πρωί.

Σεγκρέτο: Τότε θα σου πω κι εγώ κάτι: δεν πιστεύω σ'αυτό. Σαράντα χρόνια ζωής ανάμεσα στους ανθρώπους με δίδασκαν συνεχώς ότι δεν παίρνουν από λογική. Δείχ'τους την κόκκινη ουρά ενός κομήτη, κάντε τους να τρομοκρατηθούνε για τα καλά, και θα τους δεις να χιμάνε έξω από τα σπίτια τους και να τσακίζουν τα ποδάρια τους μες την τρεχάλα. Πες τους όμως μια λογική σκέψη κι επιβεβαίωσε τους την μ'εφτά αποδείξεις , να δεις πως θα σε κοροϊδεύουν.

 Ο Γαλιλαίος  μπορεί να απαρνήθηκε τις ιδέες του φοβούμενος τα βασανιστήρια της Ιερά Εξέτασης, αλλά μέχρι το τέλος της ζωής του εργάστηκε σκληρά για την αποκάλυψη της αλήθειας. 

Δεν ήταν ένας ήρωας,όπως θέλησαν οι Διαφωτιστές να τον παρουσιάσουν αργότερα, αλλά  ένας άνθρωπος με πάθη( πάθος για το καλό κρασί, για το νόστιμο φαγητό και την αλήθεια). 

Τα όσα , όμως,έγραψε και κληροδότησε στους νέους επιστήμονες ήταν μια γενναία πράξη. 

Προς το τέλος του έργου, ο Γαλιλαίος "απολογείται" ειλικρινώς στο πρώην μαθητή του, Αντρέα, για την "προδοσία" εις βάρος της επιστημονικής αλήθειας εξαιτίας της οποίας η εξέλιξη των επιστημών "πάγωσε" για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. 

Στην απολογία του αυτή, αναδεικνύεται ο ιδεατός όσο και ο αναγκαίος ρόλος της ελεύθερης επιστήμης που θα υπακούει μόνο στην ανθρώπινη λογική, θα υπηρετεί την ανθρωπότητα και όχι τα ιδιωτικά συμφέροντα με απώτερο σκοπό την κοινωνική απελευθέρωση του λαού..

 Γαλιλαίος: ...Εάν δεν έσκυβα το κεφάλι, μπορεί οι φυσικοί επιστήμονες να είχαν καταλήξει σ'έναν όρκο σαν κι αυτόν , που δίνουν στον Ιπποκράτη οι γιατροί , μια υπόσχεση να χρησιμοποιούν τη γνώση τους μόνο για το καλό της ανθρωπότητας. Εκεί που φτάσαμε ομως τώρα το περισσότερο που μπορούμε να περιμένουμε είναι μια σειρά ανδρείκελα που θα τα ενοικιάζουν οι ισχυροί, όταν τα χρειάζονται...

H ζωή του Γαλιλαίου του Μπ. Μπρεχτ

ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΕΠΙΣΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟ 1947 Η ΝASA ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΥ ΣΥΜΠΑΝ ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΑΣ

Το φέρνει σιγά σιγά η NASA, όμως την έχει προλάβει άλλη υπηρεσία...  

Ανακοίνωσε πως ίσως είμαστε σε ένα παράλληλο Σύμπαν, από τα πολλά που υπάρχουν. 

Ή καλύτερα, είμαστε σε μία από τις πολλές διαστάσεις που υπάρχουν. 

Δεν είναι θεωρία. 

Αυτό το γνωρίζουν χρόνια και μάλιστα υπάρχει επίσημη αναφορά στα αρχεία του F.B.I. (The Vault). 

Αρχεία, που κάποτε ήταν απόρρητα και πλέον έχουν αποχαρακτηριστεί και βρίσκονται ελεύθερα προς ανάγνωση ή μελέτη στο ευρύ κοινό.

Η αναφορά αυτή έγινε τον Ιούλιο του 1947 στη πόλη του San Diego και καταλήγει στο συμπέρασμα πως τα όντα που επισκέπτονται τον πλανήτη μας...(προσέξτε, δεν αναρωτιέται αν υπάρχουν εξωγήινοι, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως υπάρχουν!) είναι φιλικά, προέρχονται από έναν κόσμο αιθερικό, ο οποίος είναι παράλληλος με τον δικό μας πλανήτη και η μετάβαση γίνεται όταν...αποκτούν υλική υπόσταση.

Αν αναρωτιέστε σχετικά με το αν στέκει η "καινούρια" θεωρία της NASA ή όχι ....

Και αυτό, το γνωρίζουν από το 1947...

Φανταστείτε λοιπόν, πόσο προχωρημένες θα είναι οι απόρρητες έρευνες σήμερα.

Στο τέλος αυτού του άρθρου, σας παραθέτω τον σύνδεσμο που οδηγεί σε παλαιότερη ανάρτηση και περιγράφει όσα σας αναφέρω εδώ επιγραμματικά. 

Επιπλέον υπάρχει σύνδεσμος που σας οδηγεί απευθείας στο επίμαχο σημείο πέρι ύπαρξης παράλληλου σύμπαντος και νοήμοντων όντων.

ΝASA: Ενδείξεις ότι υπάρχει και ένα άλλο... 

Σύμπαν δίπλα στο δικό μας.

Ένα απόκοσμο φως που υπάρχει σε κάποιο σημείο του γνωστού δικού μας σύμπαντος, κάνει τους επιστήμονες να υποθέτουν ότι ίσως υπάρχει ένα ακόμα Σύμπαν έξω από το δικό μας(και πιθανόν πολλά ακόμα)

Η σκέψη ότι το δικό μας Σύμπαν ίσως δεν είναι το μοναδικό το οποίο προέκυψε από το Μπίγκ Μπανγκ δεν είναι σημερινή. 

Όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το Σύμπαν στο οποίο βρισκόμαστε να είναι μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου πράγματος -περίπου σαν φούσκες που δημιουργούνται στα παιδικά παιχνίδια- για τα οποία όμως ποτέ δεν θα μάθουμε με σιγουριά.

Όπως όμως με τις... φούσκες μπορούμε να έχουμε μία μικρή αίσθηση για το τι συμβαίνει σε περίπτωση που η μία πλησιάσει την άλλη και συγκρουστούν, αφήνοντας κάποια μικρά σημάδια. 

Κάτι τέτοιο υποστηρίζουν οι επιστήμονες ότι μπορεί να έχει συμβεί με ένα διπλανό Σύμπαν στο δικό μας, το οποίο πλησίασε αρκετά κοντά και έχει αφήσει εμφανή τα σημάδια του.

Για να βρουν τα ίχνη, οι επιστήμονες συνέκριναν έναν χάρτη της μικροκυματικής κοσμικής ακτινοβολίας του Σύμπαντος -το οποίο είναι τα απομεινάρια των πρώιμων εποχών της γέννησής του- με μία φωτογραφία από ολόκληρο τον ουρανό από το τηλεσκόπιο Πλανκ. 

Όταν συνέκριναν τη μία με την άλλη, υπήρχε μία απόκοσμη παρουσία φωτός στον ουρανό, που σύμφωνα με τους επιστήμονες θα μπορούσε να είναι η ένδειξη της σύγκρουσης με ένα άλλο σύμπαν.

Κάποιοι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι ότι αυτό το επιπλέον φως έρχεται από ένα άλλο Σύμπαν. Και το περιοδικό Νew Scientist προειδοποιεί ότι μπορεί να υπάρξει μεγάλη απογοήτευση, υπενθυμίζοντας ότι κάτι τέτοιο έγινε και πέρσι, αλλά στο τέλος αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για αστρική σκόνη.

Όμως η NASA ελπίζει ότι με την συνέχιση του προγράμματος Pixie (Primordial Infation Exproler) το οποίο θα προσπαθήσει να διερευνήσει τις πρώτες ώρες μετά την έκρηξη του Μπιγκ Μπανγκ, θα μας δώσει πολύ πιο ακριβείς πληροφορίες σχετικά με αυτά τα σήματα. 

Και θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε πως το Σύμπαν εξαπλώνεται και να μάθουμε τι συμβαίνει έξω από το δικό μας Σύμπαν και αν αυτό που δημιουργήθηκε τελικά από την αρχική Μεγάλη Έκρηξη είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο και ακόμα πιο ασύλληπτο από αυτά που μπορούμε να αντιληφθούμε με τα σημερινά μας μέσα.

worldjudge.blogspot.gr/2015/10/1947-asa.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+blogspot/ZEGDh+(worldjudge.blogspot.com)#.VjPt-xzhDIU

Categories: ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΕΡΕΥΝΕΣ

ΔΡΟΣΕΡΟ ΑΕΡΑ ΑΠΟ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΜΠΟΥΚΑΛΙΑ

ΕΥΚΟΛΟ ΚΑΙ ΠΑΝΕΞΥΠΝΟ

Βιδώνουν πλαστικά μπουκάλια σε ένα χαρτόνι και το κρεμάνε στο παράθυρο. Tο αποτέλεσμα; Πανέξυπνο!

Κατασκευάζεται από ένα σταθερό χαρτόνι και σειρές από πλαστικά μπουκάλια. Ο πάτος και τα στόμια των μπουκαλιών κόβονται και μετά τοποθετούνται σε συνεχόμενες τρύπες στο χαρτόνι.

Μόλις τα μπουκάλια είναι στη θέση τους, το χαρτόνι μπορεί να τοποθετηθεί μπροστά από ένα παράθυρο. Αμέσως, η θερμοκρασία αρχίζει να πέφτει.

Ο ζεστός αέρας εισέρχεται στην είσοδο του μπουκαλιού και στο στένεμα εξέρχεται με μειωμένη θερμοκρασία. Η ίδια αρχή ισχύει και όταν φυσάμε με ανοιχτό στόμα ή με κλειστά χείλη. Δοκιμάστε το και εσείς!

Αυτή η απλή λύση μπορεί να δροσίσει έναν εσωτερικό χώρο έως και 5 βαθμούς Κελσίου. Είναι μια ανακούφιση, για ανθρώπους που ζούνε σε τόσο ζεστά κλίματα καθημερινά.

Αμέτρητοι χωρικοί ήδη έχουν ξεκινήσει να εφαρμόζουν αυτή την απλή κατασκευή στα σπίτια τους.

THE ECO COOLER IS REPORTEDLY THE WORLD’S FIRST-EVER ‘ZERO ELECTRICITY’ AIR CONDITIONER, AND ITS INVENTOR WANTED TO GET THE CONCEPT OUT THERE TO HELP AS MANY PEOPLE AS POSSIBLE. THE GREY GROUP STEPPED IN TO HELP, USING ITS POSITION AS A MULTINATIONAL ADVERTISING FIRM TO PUT THE PLANS ONLINE, AT NO COST, SO THAT ANYONE CAN BUILD THEIR OWN ECO COOLER SYSTEM. VOLUNTEERS FROM GRAMEEN INTEL SOCIAL BUSINESSHELPED BUILD AND INSTALL THE UNITS, AS WELL AS TEACH LOCALS HOW TO MAKE THEM, SO THE WISDOM CAN BE PASSED ON.

Φαίνεται ανηφόρα, συμπεριφέτεται ως κατηφόρα. Τί είναι τελικά;

Πειράματα με ένα GPS, μέρος ΙΙΙ: καταρρίπτοντας το μύθο της "βαρυτικής ανωμαλίας" της Πεντέλης

Η "βαρυτική ανηφόρα" της Πεντέλης. 

Ο αριστερός ποδηλάτης βρίσκεται σε περιοχή βαρυτικής ανωμαλίας και μπορεί να επιταχύνει χωρίς να κάνει πετάλι.

Στις πλαγιές της Πεντέλης, στο δρόμο που οδηγεί από την Παλαιά Πεντέλη στον Άγιο Πέτρο, σε υψόμετρο περίπου 700 μ υπάρχει ένας δρόμος που από την κατασκευή του στα τέλη της δεκαετίας του '70 τον ακολουθεί μια φήμη: σε κάποιο τμήμα του μήκους περίπου 250 μέτρων κι ενώ φαίνεται να είναι ανηφορικός, τα οχήματα συμπεριφέρονται ως να ήταν κατηφορικός. 

Την "ανωμαλία" αυτή την είχα παρατηρήσει κι εγώ πριν κάποια χρόνια ποδηλατώντας με κατεύθυνση από τη Νέα Μάκρη προς την Παλιά Πεντέλη: σε ένα σημείο -αμέσως μετά την πηγή στη θέση Πουρνάρα- ενώ ο δρόμος φαίνεται να ανηφορίζει, το ποδήλατο κέρδιζε ταχύτητα χωρίς να κάνω πετάλι. Αργότερα το παρατήρησα και στην αντίθετη κατεύθυνση (αν και με λιγότερη ένταση): ο δρόμος φαίνεται ελαφρά κατηφορικός, παρόλα αυτά όμως αν δεν κάνεις πετάλι χάνεις ταχύτητα. 

Αναφέρομαι συγκεκριμένα στο ποδήλατο γιατί με αυτό είναι πολύ ευκολότερο να αντιληφθεί κανείς το φαινόμενο σε σύγκριση με το αυτοκίνητο.

Με μια αναζήτηση που έκανα στο διαδίκτυο για το φαινόμενο, βρήκα ότι η ύπαρξη του αναφέρεται (και αναπαράγεται) σε πολλές ιστοσελίδες. 

Παρά τις πολλές αναφορές σε "βαρυτικές ανωμαλίες" και μεταφυσικά φαινόμενα, δεν υπάρχει δημοσιευμένη στο διαδίκτυο καμία εμπεριστατωμένη μελέτη που να επιβεβαιώνει ή να απορρίπτει την ύπαρξη ή μη βαρυτικής ανωμαλίας, αν και πιστεύω ότι σίγουρα έχουν υπάρξει κάποιες τέτοιες μελέτες. 

Ούτε καν η ακριβής θέση του φαινομένου δεν προσδιορίζεται και υποθέτω ότι οι περισσότεροι που αναφέρονται στο φαινόμενο ούτε που έχουν πατήσει ποτέ στο σημείο.

Έτσι λοιπόν ξεκινήσαμε με το φίλο και συνοδοιπόρο Λάζαρο για τον εντοπισμό και τη μελέτη του φαινομένου. 

Ο Λάζαρος έβαλε το αυτοκίνητο και το ποδήλατο, ένα σπαστό Dahon, κι εγώ το GPS, ένα Garmin Dakota 10. 

Παρκάραμε το αυτοκίνητο στην πηγή στη θέση Πουρνάρα (λόγω Κυριακής είχε αρκετό κόσμο) και ακολουθήσαμε το δρόμο προς την Παλιά Πεντέλη. 

Στο σημείο που είναι η πηγή, ο δρόμος κάνει μια απότομη αριστερή στροφή. 

Στο τελείωμα της στροφής, αμέσως μετά την πηγή, αρχίζει το φαινόμενο: ο δρόμος φαίνεται αναμφίβολα ανηφορικός αλλά αν ξεκινήσουμε με πολύ μικρή ταχύτητα, το ποδήλατο επιταχύνει για ένα διάστημα περίπου 250 μέτρα. 

Μετά από αυτά τα 250 μέτρα, ο δρόμος γίνεται ανηφορικός οπότε σταδιακά χάνουμε ταχύτητα. 

Στην αντίστροφη διαδρομή, ο δρόμος φαίνεται κατηφορικός αλλά χρειάζεται να κάνουμε πετάλι για να διατηρήσουμε μια σταθερή ταχύτητα. 

Στον παρακάτω χάρτη φαίνεται η ακριβής θέση του φαινομένου. Κάνοντας κλικ εδώ μπορείτε να κατεβάσετε και το αντίστοιχο αρχείο kmz.

Κοιτώντας την διαδρομή από το σημείο στο χάρτη που σημειώνεται ως ΑΡΧΗ, βλέπουμε αυτό που φαίνεται στις παρακάτω εικόνες:

  Στις εικόνες αυτές, και ιδιαίτερα στην πρώτη, φαίνεται να έχουμε να κάνουμε με ένα δρόμο που στην αρχή είναι ελαφρώς ανηφορικός και στη συνέχεια ανηφορίζει πιο έντονα και κάνει μια δεξιά στροφή. 

Αν όμως αφεθούμε χωρίς να κάνουμε πετάλι από το σημείο που πήραμε τις φωτογραφίες, αντί να σταματήσουμε, ανεβαίνουμε τον "ανήφορο" ως να ήταν κατήφορος. 

Το φαινόμενο αυτό έχει παρατηρηθεί από την εποχή της κατασκευής του δρόμου και έχει από πολλούς αποδίδεται σε βαρυτική ανωμαλία.

Τι εννοούμε όμως όταν λέμε βαρυτική ανωμαλία; Βαρυτική ανωμαλία έχουμε όταν λόγω μιας σημαντικής ανοιμοιομορφίας της κατανομής της μάζας στο εσωτερικό της γης, η επιτάχυνση της βαρύτητας έχει σημαντικά διαφορετικό μέτρο ή/και κατεύθυνση από εκείνα που προβλέπονται για τη συγκεκριμένη περιοχή. 

Η ύπαρξη μιας βαρυτικής ανωμαλίας στην περιοχή (πχ λόγω της ύπαρξης κάποιου πολύ μεγάλου κενού στο εσωτερικό της γης) θα είχε ως αποτέλεσμα η το διάνυσμα της επιτάχυνσης της βαρύτητας να είναι ελαφρώς περιστραμμένο σε σχέση με εκείνο μιας άλλης περιοχής χωρίς τη βαρυτική ανωμαλία. Δείτε για παράδειγμα το παρακάτω σχήμα. 

Ο αριστερός ποδηλάτης (σε αντίθεση με το δεξιό) βρίσκεται σε περιοχή βαρυτικής ανωμαλίας και δε χρειάζεται να κάνει πετάλι για να διατηρήσει την ταχύτητά του: η επιτάχυνση της βαρύτητας (και κατά συνέπεια το βάρος του ως δύναμη, πράσινο βέλος) έχει μια οριζόντια συνιστώσα. 

Έτσι εκείνος βλέπει ότι βρίσκεται στο ίσιωμα αλλά επιταχύνει σα να βρίσκεται σε κατηφόρα.

Υπάρχει κάποια τέτοια ανωμαλία στην Πεντέλη και μάλιστα τόσο ισχυρή ώστε να μετατρέψει μια ανηφόρα σε κατηφόρα και το αντίστροφο; 

Η μήπως αυτό που βλέπουμε στις παραπάνω φωτογραφίες είναι μια οπτική απάτη και τελικά ο δρόμος είναι κατηφορικός, έστω και με ελαφρά κλίση; 

Θα μπορούσε κάποιος να πει το εξής: αφού θέλουμε να δούμε αν ο δρόμος είναι ανηφορικός ή κατηφορικός, ας βάλουμε στο δρόμο ένα αλφάδι και θα το διαπιστώσουμε αμέσως. 

Αυτή όμως η προσέγγιση είναι λανθασμένη: οποιαδήποτε βαρυτική ανωμαλία θα επηρεάσει και το ίδιο το αλφάδι με αποτέλεσμα να μη μπορέσουμε να καταλήξουμε σε συμπέρασμα. 

Για παράδειγμα, αν ο δεξιός ποδηλάτης χρησιμοποιούσε αλφάδι θα συμπέραινε ότι βρίσκεται σε ίσιωμα, ενώ ο αριστερός θα συμπέραινε ότι βρίσκεται σε κατηφόρα. 

Στην πραγματικότητα όμως, είναι και οι δύο στο ίσιωμα αλλά ο αριστερός είναι σε περιοχή βαρυτικής ανωμαλίας.

Για να διαπιστώσουμε αν ο δρόμος είναι ανηφορικός ή κατηφορικός, χρειαζόμαστε λοιπόν έναν τρόπο ο οποίος να μη χρησιμοποιεί τη βαρύτητα για να ορίσει την κατακόρυφη. 

Μία λύση θα ήταν να χρησιμοποιήσουμε ένα τοπογραφικό GPS με ακρίβεια μικρότερη του μέτρου. Εφ' όσον όμως δε διαθέτουμε κάτι τέτοιο, θα προσπαθήσουμε να δουλέψουμε με ένα απλό πεζοπορικό GPS. 

Θα αναφέρουμε κάποια βασικά στοιχεία της μεθόδου, αλλά οι λεπτομέρειες βρίσκονται όλες στην προηγούμενη ανάρτηση, στην οποία εφαρμόσαμε (επιτυχώς) τη μέθοδο για να επαληθεύσουμε ότι ένας δρόμος της γειτονιάς μου είναι πραγματικά ανηφορικός (από όσο γνωρίζω στην περιοχή δεν έχουμε βαρυτικές ανωμαλίες...).

Ξεκινάμε από το σημείο που πήραμε τις φωτογραφίες και αφήνουμε να μας πάρει η "ανηφόρα". 

Η ανάβαση χωρίς πετάλι συνεχίζεται για περίπου 270 μέτρα και σε κάποιο σημείο σταματά. 

Ο δρόμος κάνει μια δεξιά στροφή και γίνεται πλέον φανερά ανηφορικός. Το σημείο όπου σταματά η χωρίς πετάλι ανάβαση ας το πούμε Α (έχει γεωγραφικό πλάτος φΑ και γεωγραφικό μήκος λΑ). 

Είναι το σημείο το οποίο σημειώνεται ως ΤΕLOS στον χάρτη του Google Earth που δείξαμε προηγουμένως. 

Τώρα ξεκινάμε από το Α και πηγαίνουμε στο σημείο όπου πήραμε τις φωτογραφίες (ας το πούμε Β, σημειώνεται ως ΑΡΧΗ στο χάρτη). 

Μετά επιστρέφουμε στο Α, κάνουμε αναστροφή και πηγαίνουμε ξανά στο Β, και ξανά στο Α... Κάνουμε αυτό το πηγαινέλα 21 φορές συνολικά. 

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής αυτής το GPS καταγράφει τη θέση (γεωγραφικό πλάτος φ και γεωγραφικό μήκος λ) και το υψόμετρο. 

Αρχικά ας δούμε πως μεταβάλλεται η απόσταση από το σημείο Α. Ως μέτρο της απόστασης χρησιμοποιούμε την ποσότητα:

 Η γραφική παράσταση του d φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.

Η γραφική παράσταστη δεν είναι κάτι περισσότερο από αυτό που αναμέναμε: η απόσταση από το Α είναι αρχικά ελάχιστη, στη συνέχεια αυξάνεται προς μια μέγιστη τιμή, επιστρέφει στην ελάχιστη κ.ο.κ. για όσες φορές διανύσαμε τη διαδρομή. Η συνάρτηση d(t) έχει μια σχεδόν περιοδικότητα. Ποιά είναι η αντίστοιχη γραφική παράσταση που παίρνουμε για το υψόμετρο h(t); Αυτή φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.

Μέσα στην καμπύλη αυτή h(t) κρύβεται μια περιοδικότητα όπως εκείνη της γραφικής παράστασης d(t) αλλά είμαι κρυμένη πίσω από ένα "υπόβαθρο" το οποίο συνοδεύει πάντα τις μετρήσεις του υψομέτρου (βλ. την αντίστοιχη ανάρτηση όπου μελετήθηκε το φαινόμενο αυτό). Για να αποκαλύψουμε την κρυμένη αυτή περιοδικότητα και να τη συσχετίσουμε με εκείνη της απόστασης d, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δύο διαδικασίες. O μία διαδικασία είναι να προσεγγίσουμε το υπόβαθρο με μια ομαλοποίηση (smoothing) της καμπύλης h(t). Ο δεύτερη διαδικασία είναι να αναλύσουμε κατά Fourier την h(t) και να αποκόψουμε τις (περισσότερες από τις) συχνότητες που αντιστοιχούν στο υπόβαθρο. Ας δούμε τα αποτελέσματα καθεμιάς διαδικασίας ξεχωριστά.

Διαδικασία 1: Ομαλοποίηση (smoothing) της καμπύλης h(t)
Ένας τρόπος να προσεγγίσουμε το υπόβαθρο της καμπύλης (το ονομάζουμε hB), είναι να την ομαλοποιήσουμε, λαμβάνοντας ως υψόμετρο κάθε σημείου τη μέση τιμή που δίνει ένα πλήθος από γειτονικά σημεία. Το αποτέλεσμα της ομαλοποίησης φαίνεται στο ακόλουθο σχήμα (είναι η πράσινη καμπύλη).

Θεωρώντας ότι το υπόβαθρο hB(t) προσεγγίζεται από την ομαλοποιημένη (πράσινη) καμπύλη, η διαφορά h(t)-hB(t) είναι το υψόμετρο χωρίς το υπόβαθρο. Η γραφική παράσταση του h(t)-hB(t) (δηλαδή μπλέ καμπύλη μείον πράσινη καμπύλη) φαίνεται στο ακόλουθο σχήμα.

Τώρα μένει να συσχετίσουμε τις μεταβολές της απόστασης d με το υψόμετρο χωρίς υπόβαθρο h-hB. Ένας απλός τρόπος να το κάνουμε είναι κάνουμε παραστήσουμε τα σημεία d και h-hB στο επίπεδο και να κάνουμε προσαρμογή (fit) με μια ευθεία ελαχίστων τετραγώνων. Τα αποτελέσματα φαίνονται στο ακόλουθο σχήμα.

Τα αποτελέσματα, οπτικά τουλάχιστο, είναι πολύ καθαρότερα σε σχέση με εκείνα που είχαμε στην προηγούμενη ανάρτηση μελετώντας την κλίση του δρόμου της γειτονιάς μου. Η κλίση της ευθείας είναι αναμφίβολα θετική και υπολογίζεται στην τιμή 1605.72715 με ένα σφάλμα 65.63199. Τι σημαίνει το παραπάνω: όσο αυξάνεται η απόσταση από το σημείο Α (το σημείο που σημειώνεται ως "TELOS" της "βαρυτικής ανηφόρας" στο χάρτη) αυξάνεται το υψόμετρο, δηλαδή το τμήμα του δρόμου που μελετήσαμε είναι ανηφορικό από Πεντέλη προς Νέα Μάκρη και κατηφορικό στην αντίθετη διαδρομή. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία βαρυτική ανωμαλία που να μας ωθεί προς τα πάνω. Αυτό που μας ωθεί είναι η συνιστώσα του βάρους κατά τη διεύθυνση της κίνησής μας σε έναν ελαφρά κατηφορικό δρόμο! Αν υπήρχε βαρυτική ανωμαλία η κλίση της ευθείας θα ήταν αρνητική.

Το αποτέλεσμα του συσχετισμού θέσης d και υψομέτρου h-hB μπορούμε επίσης να το ποσοτικοποιήσουμε υπολογίζοντας το συντελεστή συσχέτισης των δύο αυτών μεγεθών. Το αποτέλεσμα είναι 0.8438. Το θετικό πρόσημο του συντελεστή και η μεγάλη τιμή του (η μέγιστη τιμή του είναι η μονάδα) μας οδηγεί ξανά στο ίδιο συμπέρασμα: απόσταση d και υψόμετρο h-hB είναι θετικά συσχετισμένα, δηλαδή αυξανομένης της απόστασης από το σημείο Α αυξάνεται το υψόμετρο. 

Διαδικασία 2: μετασχηματισμός Fourier και ανάλυση συχνοτήτων
Τα αποτελέσματα της διαδικασίας 1 είναι ολοκάθαρα. Παρόλα αυτά, για λόγους πληρότητας, ας εφαρμόσουμε και τη μέθοδο αυτή για να επιβεβαιώσουμε τα αποτελέσματά μας. Αρχικά λοιπόν κάνουμε ένα μετασχηματισμό Fourier στην καμπύλη d(t). Το αποτέλεσμα για το πλάτος φαίνεται στο ακόλουθο σχήμα.

Η εμφανής κορυφή αντιστοιχεί στη σχεδόν περιοδικότητα της καμπύλης d(t). Οι συχνότητες που αντιστοιχούν στη μεταβολή της καμπύλης d(t) βρίσκονται περίπου μεταξύ των τιμών f1=0.05738 καιf2=0.15984. Στη συνέχεια, μετασχηματίζουμε κατά Fourier την καμπύλη του υψομέτρου h(t). Στο μετασχηματισμένο υψόμετρο στο χώρο των συχνοτήτων, κρατάμε μόνο ότι υπάρχει μεταξύ των f1 και f2και αντιστρέφουμε το μετασχηματισμό. Αυτό που προκύπτει είναι κάτι σαν το h-hB με τη διαφορά ότι ενδέχεται να περιέχει κι άλλες συχνότητες που αντιστοιχούν στο υπόβαθρο. Επειδή όμως το υπόβαθρο είναι καταφανώς μη περιοδικό, θα έχει συνεχές φάσμα και η συνεισφορά του στο επίμαχο διάστημα συχνοτήτων θα είμαι μικρή. Το αποτέλεσμα λοιπόν που παίρνουμε αντιστρέφοντας το μετασχηματισμό (ας το πούμε h1) φαίνεται στο ακόλουθο σχήμα.

Το σήμα που εικονίζεται παραπάνω μπορούμε να το επεξεργαστούμε όπως το h-hB στην προηγούμενη διαδικασία. Παριστώντας τα σημεία στο επίπεδο d - h1 και κάνοντας προσαρμογή με ευθεία ελαχίστων τετραγώνων παίρνουμε το αποτέλεσμα που εικονίζεται στο ακόλουθο σχήμα.

Τα αποτελέσματα είναι και πάλι καθαρά: η κλίση της ευθείας είναι θετική και επομένως τα μεγέθη d και h1 είναι θετικά συσχετισμένα. Η κλίση υπολογίζεται στην τιμή 1281.19 με ένα σφάλμα 65.29. Το θετικό συσχετισμό των d και h1 μπορούμε να τον διαπιστώσουμε και με τον υπολογισμό του συντελεστή συσχέτισης: αυτός υπολογίζεται στην τιμή 0.7836. Η τιμή αυτή υποδηλώνει έντονο θετικό συσχετισμό των μεγεθών.

Ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν καταλήγουμε (με δύο μεθόδους επεξεργασίας του σήματος του GPS) στο ασφαλές συμπέρασμα ότι το τμήμα του δρόμου που μελετήσαμε είναι ανηφορικό από Παλαιά Πεντέλη προς Νέα Μάκρη και κατηφορικό από Νέα Μάκρη προς Πεντέλη. Επομένως, δε υπάρχει καμία βαρυτική ανωμαλία που έχει ως αποτέλεσμα να μας "παίρνει η ανηφόρα" από το σημείο που πήραμε τις φωτογραφίες που φαίνονται στην αρχή της ανάρτησης. Ο δρόμος είναι -έστω και ελαφρά- κατηφορικός και τα μάτια μας μας ξεγελούν. Το φαινόμενο οφείλεται καθαρά σε οπτική απάτη. Για την οπτική απάτη πιθανότατα ευθύνεται η κλίση της πλαγιάς στα δεξιά ή/και διαγράμμιση του δρόμου. Επιπλέον πιθανώς σε αυτό να συμβάλλει και το γεγονός ότι στο τέλος υπάρχει πράγματι ανηφόρα (παρατηρήστε το δρόμο στο βάθος που ανεβαίνει καθώς στρίβει δεξιά) που "προκαταλαμβάνει" τον εγκέφαλό μας, ο οποίος εύκολα μπορεί να εξαπατηθεί, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα.

ΤΕΡΜΑ ΤΑ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Kαι ενώ το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί να ψάχνει απαντήσεις στο ερώτημα κατά πόσο η αλλαγή του κλίματος είναι πραγματική, ηγέτες από τέσσερα πολιτικά κόμματα της Νορβηγίας έχουν φθάσει σε προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό της εξάρτησης της χώρας από τα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα.

Η Νορβηγία ετοιμάζει ένα νομοσχέδιο που θα απαγορεύει ουσιαστικά την πώληση των μη ηλεκτρικών οχημάτων, το οποίο δρομολογείται να εφαρμοστεί το 2025. Μέχρι τότε στους νορβηγικούς δρόμους θα κυκλοφορούν κανονικά τα βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα.

Αντ ‘αυτού, η Νορβηγία είναι πιθανό να επενδύσει στην κατασκευή συμβατών δρόμων και χώρων στάθμευσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Στη χώρα ήδη κυκλοφορεί στους δρόμους το μεγαλύτερο ποσοστό ηλεκτρικών οχημάτων που αγγίζει το 24%.

Αν και το νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη στα σκαριά, ένας ιδεαλιστής επιχειρηματίας αναφέρει ότι η στροφή προς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα αποτελέσει ένα γιγάντιο βήμα προς τα μπροστά για την ανθρωπότητα.

Ο CEO της Tesla, Elon Musk έγραψε στο Twitter, “Μόλις άκουσα ότι η Νορβηγία το 2025 θα απαγορεύσει τις πωλήσεις νέων αυτοκινήτων που κινούνται με καύσιμα. Τι εκπληκτική χώρα!!”

Συνεπαρμένος από το συγκεκριμένο νομοσχέδιο ο Μusk υποστηρίζει ότι είναι πιθανό, το μοντέλο S της Τesla, που φέρεται να είναι το Νο1 σε πωλήσεις αυτοκινήτων στη Νορβηγία, να επιλλέγεται από τους Νορβηγούς επειδή είναι ηλεκτροκίνητο και καλύπτει τις περιβαλλοντικές τους ανησυχίες.

Η Independent ανέφερε το Σάββατο ότι πρόσφατα η Νορβηγία έγινε η πρώτη χώρα, που δεσμεύτηκε για μηδενική αποψίλωση των δασών και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διατήρηση των τροπικών δασών, καθώς δρομολογεί προγράμματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα για τις δασικές κοινότητες σε ολόκληρο τον κόσμο.